dodaj wiadomość | newsletter | kontakt

Definicja pożytku publicznego i sfera zadań publicznych

Piętnastolecie uchwalenia ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie świętujemy w PORADNIK.NGO.PL przypominając 15 rzeczy, które mamy dzięki ustawie. W trzecim odcinku cyklu kolej na pożytek publiczny. Dlaczego powstała lista z art. 4 ustawy i jakie znaczenie ma opisanie sfery zadań publicznych?

„Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie” – to artykuł 3 ustęp 1 ustawy o działalności pożytku. Jego rozwinięcie stanowi artykuł 4, w którym w blisko 40 punktach wyliczono zadania należące do „sfery zadań publicznych” (zobacz w AKTY PRAWNE w poradnik.ngo.pl).

Domknięcie ram współpracy organizacji pozarządowych z administracją

Ustawa o działalności pożytku publicznego ustaliła ramy współpracy władz publicznych, w tym samorządu, z organizacjami pozarządowymi. Bez tych ram współpraca nie układała się najlepiej, nie była powszechna, nie miała jednolitych zasad. Konieczna była definicja organizacji pozarządowej – opisanie z kim ma współpracować administracja. Dopełnieniem tej układanki jest wskazanie na jakich polach współpraca się odbywa – do tego właśnie potrzebne było określenie działalności pożytku i sfery zadań publicznych.

Artykuł 4 ustęp 1 ustawy „wyznacza ustawowy zakres sfery pożytku publicznego, tj. sfery zadań publicznych, w odniesieniu do której (…) stosuje się przepisy ustawy, w szczególności przepisy działu II” (w którym znajdują się m.in. regulacje o nieodpłatnej i odpłatnej działalności pożytku oraz o zlecaniu zadań) – wskazuje Hubert Izdebski w komentarzu do ustawy. Wyliczenie działań ma charakter wyczerpujący – jeśli coś się w wyliczeniu nie mieści to nie jest zaliczane do sfery. Stąd z czasem w ustawie pojawiły się nowe działania. Pierwotnie było ich 24 - po piętnastu latach mamy 39. 


Sfera zadań publicznych spina aktywność organów administracji publicznej i organizacji pozarządowych (i innych podmiotów, wymienionych w art. 3 ust. 3). Te pierwsze prowadząc działalność w sferze zadań publicznych zobowiązane są do współpracy z NGO prowadzącymi działalność pożytku publicznego.

Artykuł 5 ustęp 1 ustawy o działalności pożytku
„Organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów”.

Na potrzeby działalności odpłatnej

Bez zdefiniowania działalności pożytku publicznego nie byłoby możliwe wprowadzenie w życie kolejnych kluczowych elementów ustawy – elementów będących w 2003 r. zupełną nowością. Chodzi o przepisy wyróżniające działalność odpłatną i nieodpłatną oraz o status organizacji pożytku publicznego. 

NGO działają w oparciu o statut. W statucie opisane są cele działalności organizacji i sposoby ich realizacji. To działalność statutowa. Zanim weszła w życie ustawa o działalności pożytku, działalność statutowa mogła być właściwie tylko nieodpłatna. Dzięki ustawie pożytkowej organizacje pozarządowe mogą prowadzić działalność odpłatną pożytku publicznego (nie należy jej mylić z działalnością gospodarczą). Działania statutowe mogą być odpłatne o ile są działaniami pożytku publicznego i mieszczą się w sferze zadań publicznych (szczegółowy opis, kiedy mamy do czynienia z działalnością odpłatną, a kiedy z gospodarczą zawierają art. 8 i 9 ustawy). 


Na potrzeby statusu pożytku i 1%

Definicja działalności pożytku była też niezbędna do stworzenia statusu pożytku publicznego. Ustawa wyłoniła grupę organizacji, które spełniając określone warunki, zyskały specjalne przywileje – w tym, najbardziej zakorzeniony w świadomości społecznej przywilej, prawo do zbierania 1%. 

Aby organizacja pozarządowa mogła uzyskać status pożytku publicznego, w pierwszej kolejności musi prowadzić „działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów” (art. 20 ust. 1. pkt 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie). 


Sfera zadań publicznych w innych ustawach 

Pożytek publiczny i sfera zadań z art. 4 mają znaczenie nie tylko dla regulacji zawartych w samej ustawie o działalności pożytku publicznego. Odesłanie do tych pojęć wykorzystują też inne ustawy ważne dla organizacji pozarządowych. Przykładem są ustawy podatkowe i zawarte w nich przepisy pozwalające na korzystanie z ulg podatkowych podatnikom (zarówno osobom fizycznym, jak i prawnym) przekazującym NGO darowizny.

Darowizny w PORADNIK.NGO.PL


zobacz też: wplacam.ngo.pl


Jak przestrzegać prawa w NGO, jakie przepisy są ważne dla NGO – dowiesz się w serwisie poradnik.ngo.pl.

Informacja własna portalu ngo.pl

Uwaga! Przedruk, kopiowanie, skracanie, wykorzystanie tekstów (lub ich fragmentów) publikowanych w portalu www.ngo.pl w innych mediach lub w innych serwisach internetowych wymaga zgody Redakcji portalu!

SKOMENTUJ

Uwaga, komentarz pojawi się na liście dopiero po uzyskaniu akceptacji moderatora.


KOMENTARZE

Nie ma żadnych komentarzy
Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy.